Zatrzymanie za posiadanie środków odurzających zaczyna się nagle i toczy się bardzo szybko. Pierwsze dwie doby są w tych sprawach najważniejsze, bo w tym czasie zapadają decyzje, które wyznaczają przebieg całego postępowania. Poniżej, co dzieje się kolejno i na co realnie masz wpływ.
Godzina zero: zatrzymanie i przeszukanie
Funkcjonariusze sporządzają protokół przeszukania oraz protokół zatrzymania osoby. To dokumenty, które później czyta sąd, dlatego ich treść ma znaczenie.
Zwróć uwagę na cztery rzeczy: podstawę przeszukania (postanowienie czy sytuacja niecierpiąca zwłoki), jego zakres, sposób zabezpieczenia i opisania substancji oraz kto był obecny. Masz prawo wnieść do protokołu swoje uwagi i zastrzeżenia, zanim go podpiszesz. Podpisanie dokumentu, którego się nie przeczytało, jest jednym z najczęstszych i najbardziej kosztownych błędów na tym etapie.
Twoje prawa od pierwszej minuty
- Prawo do obrońcy. Możesz żądać kontaktu z adwokatem i skorzystać z tego prawa od razu, nie dopiero przed rozprawą.
- Prawo do odmowy składania wyjaśnień. Odmowa nie jest przyznaniem się ani okolicznością obciążającą.
- Prawo do informacji o przyczynie zatrzymania i do zażalenia na samo zatrzymanie.
- Prawo do powiadomienia osoby najbliższej o fakcie zatrzymania.
Do 48 godzin: najbardziej newralgiczny moment
Zatrzymanie nie może trwać dowolnie długo. W tym czasie zatrzymany musi zostać zwolniony albo przekazany do sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania. To okno decyduje o tym, czy sprawę prowadzi się na wolności, czy z aresztu, a to zmienia wszystko: od możliwości kontaktu z obrońcą po sytuację zawodową i rodzinną.
Jeżeli zatrzymano kogoś bliskiego, to jest moment na działanie. Osoba najbliższa może ustanowić obrońcę dla zatrzymanego, który następnie potwierdza to upoważnienie. Czekanie, aż zatrzymany sam zorganizuje pomoc prawną, zwykle oznacza, że pierwsze czynności odbędą się bez obrońcy.
Kwalifikacja czynu, czyli gdzie naprawdę rozstrzyga się sprawa
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii rozróżnia zachowania, które w potocznym języku bywają wrzucane do jednego worka, a które oznaczają zupełnie inne zagrożenie karą:
- Posiadanie (art. 62) dotyczy władztwa nad substancją.
- Udzielanie (art. 58 i 59) to przekazanie jej innej osobie. Jeżeli następuje w celu osiągnięcia korzyści majątkowej albo wobec małoletniego, odpowiedzialność jest surowsza.
- Wprowadzanie do obrotu (art. 56) to kwalifikacja o najwyższym ciężarze gatunkowym.
Granica między tymi kwalifikacjami bywa płynna i często opiera się na zeznaniach jednej osoby albo na treści wiadomości w telefonie. To znaczy, że jest to obszar, w którym da się realnie prowadzić obronę, a nie tylko przyjmować ustalenia organu.
Co znaczy „nieznaczna ilość”
Ustawa przewiduje możliwość umorzenia postępowania, gdy przedmiotem czynu są środki odurzające w ilości nieznacznej, przeznaczone na własny użytek. Nie ma jednak sztywnej granicy wyrażonej w gramach. Ocena należy do prokuratora albo sądu, a bierze się pod uwagę nie tylko wagę, ale też rodzaj substancji, liczbę porcji i przeznaczenie.
W praktyce oznacza to, że sposób przedstawienia okoliczności ma znaczenie. Obok umorzenia w grę wchodzi kwalifikacja wypadku mniejszej wagi oraz warunkowe umorzenie postępowania, które nie kończy się skazaniem.
Leczenie zamiast kary
Dla osób uzależnionych ustawa przewiduje możliwość zawieszenia postępowania albo wykonania kary na czas terapii. Wymaga to spełnienia przesłanek i odpowiedniego udokumentowania, w tym opinii biegłego. Jest to droga, o której warto wiedzieć wcześnie, bo dokumentacja zbierana od początku wygląda inaczej niż kompletowana w pośpiechu przed rozprawą.
Czego nie robić
- Nie składaj wyjaśnień „żeby mieć to z głowy”, zanim ktoś przeczyta akta. Wyjaśnienia zostają w aktach na stałe.
- Nie podpisuj protokołu, którego nie przeczytałeś w całości.
- Nie kasuj wiadomości i nie proś innych o zmianę wersji. To osobne przestępstwo i zwykle pogarsza sytuację bardziej niż zarzut wyjściowy.
- Nie zakładaj, że mała ilość oznacza automatyczne umorzenie. Oznacza możliwość, o którą trzeba wystąpić.
Powyższy tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Przebieg każdego postępowania zależy od jego konkretnych okoliczności.
Prowadzę obronę w sprawach narkotykowych w Poznaniu i całej Wielkopolsce. Więcej o zakresie tych spraw znajdziesz na stronie obrona w sprawach narkotykowych. W sprawach trwającego zatrzymania nie czekaj na formularz, tylko zadzwoń: 667 614 039.